انژکتور الکتریکی

با توجه به مشکلات ایجاد شده در خصوص کاهش آلودگی و کنترل مصرف سوخت و لزوم استفاده از تکنولوژیهای جدید جهت حل این مشکلات، استفاده از سیستمهای انژکتوری در خودروهای موجود، رایج شده است.

در سیستمهای انژکتوری موجود از یکسری سنسور مانند: دور موتور، فشار منیفولد(مپ سنسور)، دریچه گاز، سنسور اکسیژن و … جهت جمع آوری اطلاعات موتور استفاده می گردد. اطلاعات بدست آمده از این سنسورها به مغز الکترونیکی خودرو (ECU) فرستاده شده و پردازش می‌گردد. پس از بررسی این اطلاعات،  ECU دستورات اجرائی خود را از طریق عملگرها، روی موتور اعمال می‌نماید. عملگرهای موجود عبارتند از: موتور پله‌ای، کوئل، پمپ بنزین ، انژکتورها و … .

انواع انژکتور الکتریکی - مدل های پاشش غیر مستقیم

انواع انژکتور الکتریکی – مدل های پاشش غیر مستقیم

از میان عملگرهای موجود، انژکتور بنزین بدلیل برخورداری از مشخصات فنی ویژه، از اهمیت خاصی در سیستم کنترلی موتور برخوردار است. در واقع این قطعه یک شیر الکترونیک دقیق است که با استفاده از آن می‌توان میزان سوخت مورد نظر را در زمان تعیین شده (توسط ECU) تهیه نمود. ساختار برش خورده این قطعه در شکل زیر نمایش داده شده است.

اجزاء اصلی این قطعه عبارتند از :

1- اورینگ

2- فیلتر ورودی

3- بدنه انژکتور

4- سلونوئید

5- سوزن انژکتور

6- سوراخ خروجی

7- درپوش محافظ

اجزای انژکتور الکتریکی

اجزای انژکتور الکتریکی

انژکتور چیست و چگونه کار می کند؟

همانطور که مشاهده می‌شود سوخت با فشار ثابت از قسمت فوقانی وارد فیلتر ورودی انژکتور می‌شود. فشار ورودی به انژکتور، معادل فشار ریل سوخت است که مقدار آن ثابت است. (بعنوان مثال در برخی از خودروها این فشار 3.5bar است) با فعال شدن میدان ایجاد شده توسط سلونوئید، سوزن انژکتور به سمت بالا حرکت داده شده و پاشش از طریق سوراخ انتهائی انجام می‌شود.

تاریخچه

در اواخر سال 1950 و اوایل سال 1960 میلادی کارخانه شورولت و پونتیاک اولین طرح سوخت رسانی انژکتوری مکانیکی نوع تزریق دائم را عرضه نمودند. در اواخر سال 1950 شرکت کرایسلر تعدادی اتومبیل انژکتوری با سیستم الکترونیکی تولید نمود و نام این طرح را بندیکس الکتروژکتور نامید. با ظهور ترانزیستور و دیود در صنعت الکترونیک، در سال 1968 میلادی شرکت فولکس واگن نمونه جالبی از طرح شرکت بوش را که از فن آوریهای نوین بهره جسته بود در روی موتورهای خود بکار برد.
اهمیت انژکتور

به دلایل زیر قطعه انژکتور یک قطعه پر اهمیت موتور محسوب می‌شود و باید در تولید آن از دقت کافی بهره جست:

الف – با استفاده از اطلاعات ارسالی توسط سنسورها ، ECU محاسبات دقیقی جهت تعیین میزان سوخت مصرفی موتور انجام می‌دهد. پس از انجام این محاسبات ECU با استفاده از دستورات ارسالی به انژکتور، مقدار پاشش و زمان پاشش سوخت را تعیین می‌نماید. (در واقع پهنای پالس PULSE WIDTH مدت زمان باز شدن انژکتور و پاشش آنرا تعیین می‌نماید).
با توجه به مشکلات ایجاد شده در خصوص کاهش آلودگی و کنترل مصرف سوخت و لزوم استفاده از تکنولوژیهای جدید جهت حل این مشکلات، استفاده از سیستمهای انژکتوری در خودروهای موجود، رایج شده است

ب- از سوی دیگر از آنجائیکه نحوه پاشش سوخت (زاویه پاشش) و موقعیت قرار گیری انژکتور تاثیر بسزائی روی فرآیند اختلاط سوخت و هوا و در نتیجه احتراق موتور دارد، لذا زاویه پاشش و موقعیت مونتاژی انژکتور نیز اهمیت ویژه ای در عملکرد یک موتور دارد.

با توجه به این مطالب، انژکتور یک قطعه بسیار دقیق بوده و باید جهت تولید آن از تکنولوژی مناسب استفاده نمود، بعنوان مثال ابعاد اجزای داخلی مانند سورن و سوراخ و همچنین مشخصات عملکردی سلونوئید و غیره … باید با دقت بالائی تولید شود و در صورت بروز هرگونه خطا، در عملکرد قطعه (و در نتیجته موتور) خلل ایجاد می‌ شود. علاوه بر آن در زمان استفاده از آن (بر روی موتور) باید مراقبت های ویژه‌ای جهت حفظ مشخصات عملکری اجزاء این قطعه بعمل آید .
مشکلات احتمالی وراه حل ها

یکی از عواملی که باعث بروز مشکل در سیستم سوخت رسانی و در نتیجه انژکتور می‌گردد، کیفیت نامناسب سوخت و وجود ذات ناخالصی است. این ذرات به مرور زمان و پس از مدتی در بدنه اجزاء موجود در سیستم سوخت رسانی و مخصوصا انژکتور نفوذ می‌نماید. این فرآیند در شرایط مختلف کاری موتور رخ می‌دهد بعنوان مثال در زمان روشن بودن موتور خودرو، دمای کاری بالا بوده و سوخت مصرفی و همچنین انژکتورها نیز گرم می شود. پس از خاموش شدن موتور مقداری سوخت در ریل سوخت و انژکتورها باقی می‌ماند و از سوی دیگر دمای موتور و انژکتورها نیز کاهش می‌یابد. این فرآیند باعث رسوب تدریجی ذرات ناخالصی روی اجزاء داخلی انژکتور می‌گردد.

با افزایش مواد زاید و ناخالصی روی اجزاء انژکتور به تدریج مشخصه‌های عملکردی این قطعه تغییر می نماید. بعنوان مثال ابعادی داخلی سوزن و سوراخ تغییر کرده و ممکن است دبی خروجی آن نیز تغییر نماید همچنین ممکن است نحوه پاشش (زاویه پاشش) نیز تغییر پیدا کند. این عوامل باعث عدم عملکرد صحیح موتور می گردد. همچنین ممکن است تغییر نحوه پاشش باعث آسیب دیدگی قطعات دیگر گردد. در شکل بالا مشاهده می‌شود که پاشش نامناسب انژکتور (سمت چپ) باعث خرابی سوپاپ هوای ورودی شده است.

پاشش انژکتور

پاشش انژکتور

بطور کلی ایجاد مشکل در عملکرد انژکتورها، باعث بروز مشکلات زیر خواهد شد:

*كاهش توان و عملكرد موتور

*استارت نامناسب خودرو (روشن شدن نامناسب)

*افزایش آلایندگیهای خروجی

*کاهش عمر و عملکرد کاتالیست خودرو (CatalystConverter)

*کاهش عمر و عملکرد سنسور اكسیژن خودرو(Lambda Sensor)

*افزایش مصرف سوخت

با توجه به مطالب گفته شده مشخص می‌شود، درصورتیکه بخواهیم موتور خودور دارای عملکرد صحیحی باشد بایستی از انژکتورهای آن بخوبی مراقبت و نگهداری شود، همچنین تعویض این قطعه نیز راه عملی برای حل مشکل محسوب نمی‌شود زیرا این قطعه گرانقیمت است و جهت تعویض آن باید هزینه زیادی صرف شود و از سوی دیگر ممکن است دستیابی به انژکتورهائی که دارای کیفیت مناسب هستند نیز دشوار باشد.

راه حل مناسب جهت حل مشکل، استفاده از دستگاه انژکتور شور است. با استفاده از این دستگاه می‌توان عملکرد انژکتور را مورد بررسی قرار داد و رسوبات و ناخالصی موجود را برطرف نمود و انژکتورهای معیوب را شناسائی نمود.

( نویسنده : م.ح.اربابی فر )